العلامة المجلسي
35
حق اليقين ( فارسى )
ايشان معاشرت نميفرمود و مسافرت ببلاد ديگر ننمود كه طلب علم كند و آنچه حكما در چندين هزار سال در معاريف الهى فكر كردهاند در هر سوره و آيه به احسن وجوه بيان فرموده و امرى كه مخالف عقول سليمه و افهام مستقيمه باشد مطلقا در آن نيست و ببركت آن حضرت طايفهء عرب كه بعدم فهم و علم و ادب مشهور آفاق بودند از وفور علم و محاسن آداب و مكارم اخلاق مقبول ساكنان سبع طباق گرديدند و علماء جهان در اكتساب علم و ايمان محتاج بايشان شدند . وجه پنجم از جهة اشتمال بر آداب كريمه و شرايع قويمه زيرا كه در مكارم اخلاق آنچه علماء و حكماء در سالها فكر كرده بودهاند در هر سوره اضعاف آن بيان شده و در شريعت قانونى چند براى انتظام احوال عباد و رفع نزاع و فساد در معاملات و مناكحات و معاشرات و حدود و احكام و حلال و حرام مقرر گردانيده كه در هر باب هر چند علماء زمان و عقلاء جهان تفكر نمايند خدشه در آن نميتواند يافت و در هيچ امر قاعدهء بهتر از آنچه در كلام معجز نظام و شريعت سيد انام عليه و آله السلام مقرر گرديده نميتوانند ساخت و اگر كسى بعقل خود رجوع نمايد ميداند كه از اين معجزه عظيمتر نميباشد . وجه ششم از جهة اشتمال بر قصص انبياء سالفه و قرون ماضيه كه در آن زمان مخصوص اهل كتاب بوده و ديگران را خصوصا اهل مكه را بر آنها اطلاع نبوده و به نحوى بيان فرموده كه با وجود معاندان بىحساب خصوصا اهل كتاب نتوانستند تكذيب آن حضرت نمايند در هيچ جزوى از اجزاء آن قصهها و آنچه مخالف مشهور ميان ايشان بود حقيقت آن را بر ايشان ظاهر گردانيده مانند كشتن و بر دار كشيدن حضرت عيسى عليه السّلام و آنچه در كتب ايشان بود و براى مصلحت مخفى ميداشتند بر ايشان ثابت گردانيد مانند قصه سنگسار و حلال بودن گوشت شتر و غير اينها كه بتفصيل در حيوة القلوب ذكر كردهام . وجه هفتم از جهة خواص سور و آيات كريمه و آن آنست كه شفاى جميع دردهاى جسمانى و روحانى و رفع تسويلات نفسانى و وساوس شيطانى و امن از مخاوف ظاهرى و باطنى دشمنان اندرون و بيرون در آيات و سور فرقانى هست و بتجارب صادقه معلوم گرديده و تأثيرات قرآن مجيد را در اجلاء قلوب و شفاء صدور و ربط بجناب مقدس ربانى و نجات از ضرر شبهات نفسانى زياده از آنست كه صاحبدلى انكار آن نمايد يا عاقلى را مجال تأمل باشد . وجه هشتم از جهت اشتمال قرآن مجيد است بر اخبار معينه كه غير حقتعالى را بر آن اطلاعى نيست و آنها زياده بر آنست كه احصاء توان كرد و آن بر دو قسم است : ( قسم اول ) آنست كه در بسيارى از آيات كريمه خبر داده است به آنچه كافران و منافقان